Wysoki Kamień na matrycy Männich & Höckendorf nr 1368 (1913 r.)
 

Pionowy, nasycony barwami awers przedstawia słynny szczyt Wysoki Kamień w Górach Izerskich (Hochstein 1058 m n.p.m.). Malarz Gerlach uwiecznił tu pierwsze, historyczne schronisko hrabiów Schaffgotschów, którego monumentalna wieża widokowa kształtem przypominała średniowieczne zamczysko. U stóp wzgórza malowniczo rozpościerają się zabudowania Szklarskiej Poręby. Zgodnie z artystycznym rygorem serii, front karty pozostaje wolny od napisów.
Ciekawostką tej karty jest rewers. W schronisku w dniu 16 lipca 1913 roku przybito na nim rzadki, okrągły stempel pamiątkowy należący do samego Willy’ego Vogta – legendarnego przedwojennego dzierżawcy tego izerskiego obiektu. Malarz Gerlach odtworzył ten historyczny widok dla oficyny Männich & Höckendorf w formie pięknego, pastelowego obrazu.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Männich & Höckendorf, Hirschberg (Jelenia Góra), nr kat. 1368.

- Autor wzoru: Georg Gerlach (żyjący w latach 1874–1962), ceniony niemiecki pejzażysta, grafik oraz ilustrator.

- Technika: Wielobarwny druk siatkowy.

- Stan: Bez obiegu pocztowego. Okrągła pieczęć pamiątkowa dzierżawcy schroniska: „Hochstein... 16 Jul 1913... Willy Vogt Schreiberhau”.

 

 

 
Karkonoska zima Friedricha Iwana na karcie Maxa Leipelta nr 8486 (1927 r.)


Pionowy awers przedstawia surowy, zimowy pejzaż z Karkonoszy (Glockenhaus im Luccagrund). Friedrich Iwan z mistrzowską precyzją wyciągnął na metalowej płycie akwaforty samotną górską chatę i drewniane ogrodzenie niknące w potężnych zaspach śniegu. Dzięki zastosowaniu przez cieplicką oficynę wysokiej jakości matrycy siatkowej, oryginalna, ostra kreska artysty zachowała krystaliczną wyrazistość.
Ciekawie prezentuje się tył karty. Obok oficjalnego monogramu Maxa Leipelta i numeru 8486, znajduje się tam zielony wariant 8-fenigowego znaczka z Beethovenem z czytelnym datownikiem z Lubania z października 1927 r. dokumentuje to moment (zaledwie dwa miesiące po reformie), w którym te przejściowe, zielone 8-fenigówki weszły do realnego obiegu w małych urzędach węzłowych na Śląsku. Turysta nakleił ten rzadki, świeżo wprowadzony znaczek, idealnie pokrywając nową taryfę krajową za pozdrowienia z Karkonoszy

 Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr kat. No. 8486.

- Autor pierwowzoru: Friedrich Iwan (1889–1967).

- Technika: Matowy światłodruk oparty na oryginalnej, barwnej akwaforcie (Radierung).

- Obieg pocztowy: Lubań (Lauban), piątek 21 października 1927 roku, godzina 10–11 przed południem (10-11 V). Rzadki, zielony znaczek o nominale 8 Pfennig z wizerunkiem Ludwiga van Beethovena (emisja przejściowa wprowadzona po reformie barw pocztowych z sierpnia 1927 r.).

 

 

Świt nad Śnieżką : Autotypia Maxa Leipelta nr 4214 (1917 r.)


Pełnokadrowy awers ukazuje szczyt Śnieżki uchwycony podczas wschodu słońca. Cieplicki wydawca stosując nowoczesną matrycę siatkową, z fotograficzną precyzją oddał sylwetki dawnego schroniska, kaplicy św. Wawrzyńca oraz pierwszego obserwatorium meteorologicznego na tle płonącego horyzontu. Ciekawostką jest rewers karty, opatrzony na dolnym marginesie klasycznym monogramem Leipelta i numerem 4214. Czytelny datownik z Kowar z 24 maja 1917 roku idealnie kontrastuje z zapisaną dwa dni wcześniej przez turystę datą na szczycie.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr kat. No. 4214.

- Technika: Wielobarwny druk siatkowy.

- Obieg pocztowy: Kowary (Schmiedeberg i. Rsgb.), 24 maja 1917 roku, godzina 11–12 przed południem (11-12 V). Prywatna data nadawcy wpisana przy pozdrowieniach: 22 maja 1917 r.

 
Hrabstwo Kłodzkie w pędzlu prof. Morgensterna: Światłodruk Maxa Leipelta nr 4195 (ok. 1910–1912 r.)

Dziś w mojej karkonoskiej kolekcji Maxa Leipelta pozycja bardzo ciekawa - pierwszy reprezentant ziemi klodzkiej. Poziomy plastyczny awers przedstawia sielankowy pejzaż z Ziemi Kłodzkiej. Profesor Morgenstern uwiecznił tu urokliwy zakątek Lądka-Zdrój (Landeck) – z lewej strony kadr zamykają drzewa, podczas gdy po prawej stronie płynie rzeka Biała Lądecka (die Biele), spięta malowniczym, niewielkim mostkiem. Analiza pod powiększeniem wykazała piękną siatkę rastrową – dowód na to, że Leipelt przy kłodzkiej serii artystycznej z powodzeniem wdrożył nowoczesny druk z metalowych płyt siatkowych. Tył karty skrywa niespodziankę. Oprócz tradycyjnego monogramu wydawcy, oryginalny napis gotycką szwabachą (Die Grafschaft Glatz von Prof. Morgenstern. An der Biele bei Landeck).

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr 4195.

- Autor wzoru: prof. Carl Ernst Morgenstern (1847–1928).

- Technika: Wielobarwny druk siatkowy (zweryfikowana pod lupą regularna struktura mikroskopijnych rombów).

- Stan: Bez obiegu pocztowego.

 

Izerskie sanktuarium w pędzlu prof. Morgensterna: Haindorf na rzadkiej karcie Maxa Leipelta nr 3409 (ok. 1910 r.)

Pionowy awers przedstawia słynny kościół klasztorny w czeskich Hejnicach (Kloster Kirche i. Haindorf), malowniczo ulokowany nad rzeką Smědá. Profesor Morgenstern w genialny sposób zbalansował monumentalną architekturę sakralną z dzikością izerskiej przyrody – w tle majestatycznie wyrasta surowy, skalisty szczyt Ořešník (mit dem Nuss-Stein). Zgodnie z artystycznym zamysłem tej serii, front karty pozostaje wolny od napisów. Tył karty prezentuje klasyczny przedwojenny monogram wydawcy i numer seryjny 3409. Obecność tej izerskiej karty w moich zbiorach to krok merytoryczny naprzód, pokazujący pełne spectrum sudeckiej współpracy cieplickiej oficyny z najwybitniejszym malarzem regionu!

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr 3409.

- Autor wzoru: prof. Carl Ernst Morgenstern (1847–1928).

Technika: Wielobarwna chromolitografia.

- Stan: Bez obiegu pocztowego.

Wodospad Łaby w pędzlu prof. Morgensterna (Max Leipelt nr 3767, 1910 r.)

Pionowy, niezwykle plastyczny awers przedstawia Wodospad Łaby (Am Elbfall) z widoczną w tle, oryginalną drewnianą bryłą dawnego schroniska Labská bouda (Elbbaude), która spłonęła bezpowrotnie w 1965 roku. Profesor Morgenstern z genialnym wyczuciem przestrzeni zbalansował dynamikę spadającej wody z monumentalnym, surowym pasmem Karkonoszy w tle. Zgodnie z artystycznymi założeniami serii, front karty pozostaje czysty. Tył karty skrywa oficjalny monogram wydawcy, numer 3767 oraz czytelny przedwojenny datownik z 22 lipca 1910 roku. 

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr 3767.

- Autor wzoru: prof. Carl Ernst Morgenstern (1847–1928).

- Technika: Wielobarwna chromolitografia.

- Obieg pocztowy: Stepel nadawczy 22 lipca 1910 roku, znaczek : zielona Germania 5 f.

 
Szklarska Poręba z Hotelem Lindenhof od Maxa Leipelta „Elite Serie No. 926”


Asymetryczny awers przedstawia panoramę Szklarskiej Poręby ujętą z okien słynnego Hotelu Lindenhof (Riesengebirge Schreiberhau Ansicht von Hotel Lindenhof nach dem Hochgebirge). Duże powiększenie ujawniło regularną siatkę drobnych kwadratów – dowód na to, że Leipelt już w 1901 roku eksperymentował z nowoczesnym rastrem fotograficznym na metalowych matrycach, uzyskując bezprecedensową jak na tamte lata jakość druku.
Tył karty, obok pruskiej Germanii i datowników z 17 sierpnia 1901 roku, posiada rzadką grafiką z wizerunkiem Liczyrzepy i tekstem: „Es grüßet viele tausendmal der Herr der Berge Rübezahl”(Pozdrawia wiele tysięcy razy Władca Gór, Liczyrzepa). Elite Serie to jedna z najwcześniejszych i najbardziej poszukiwanych serii Maxa Leipelta .

 Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn – „Elite Serie” No. 926.

- Technika: Wielobarwna autotypia siatkowa (pod lupą widoczna regularna, drobna siatka kwadratów).

- Obieg pocztowy: Szklarska Poręba (Schreiberhau), piątek 17 sierpnia 1901 r. znaczek: Germania 5 f „Reichspost. Stempel odbiorczy: kasownik doręczeniowy „Bestell vom Postamte 36” z tego samego dnia (17.08.1901).

- Unikat graficzny: Wielka winieta na rewersie przedstawiająca postać Rübezahla z kosturem oraz staroniemieckim pozdrowieniem.

 

 

Karkonoska zima w miedziorycie Friedricha Iwana: Max Leipelt nr 8488 (ok. 1925–1928)

Pełnokadrowy awers przedstawia nastrojowy, zimowy krajobraz z rejonu dzisiejszej czeskiej Małej Upy (In Kleineupa). Friedrich Iwan przeniósł na metalową płytę graficzną niesamowitą surowość sudeckiej zimy, a rzemieślnicy Leipelta idealnie odwzorowali charakterystyczną, ostrą kreskę miedziorytu oraz chłodną, pastelową paletę barw. Zgodnie z artystycznym paktem, front karty nie został skażony żadnym drukowanym napisem. Tył karty to podręcznikowy wzór dojrzałej stopki autorskiej Leipelta z lat 20. XX wieku. Wysoki numer matrycy 8488 stawia ten egzemplarz w bezpośrednim sąsiedztwie moich międzywojennych miedziorytów (takich jak Samotnia nr 8454). Liczby wydrukowane w miejscu na znaczek to techniczny numer seryjny partii produkcyjnej w cieplickiej drukarni Leipelta.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr kat. No. 8488.

- Autor pierwowzoru: Friedrich Iwan (1889–1967).

- Technika: Druk siatkowy oparty na oryginalnej, barwnej akwaforcie (Radierung).

- Stan: Bez obiegu pocztowego, w miejscu znaczka wybity numer partii papieru: 384593.

Jagniątków i Bismarckhöhe w luksusowej serii Oilette od Raphael Tuck & Max Leipelt (1908 r.)

Poziomy  nasycony barwami awers przedstawia słynny pensjonat i restaurację Bismarckhöhe w Jagniątkowie (Agnetendorf). Artysta FR. Schmidt uwiecznił parę eleganckich kuracjuszy zmierzających drogą ku temu Hotelowi, w tle eksponując majestatyczne pasmo górskie. Technologia „Oilette” sprawia, że pod lupą kolory nakładają się w sposób plastyczny, tworząc złudzenie miniaturowego płótna malarskiego. Rewers karty opatrzony dużym logotypem Tucka oraz dolną sygnaturą wydawnictwa z Cieplic. Przypieczętowaniem tej podróży jest oryginalny  stępel „Bismarckhöhe” z września 1908 roku. Wydanie to z elitarnej, zastrzeżonej linii „Oilette”, stworzonej przez globalnego potentata, nadwornego wydawcę brytyjskiej rodziny królewskiej – oficynę Raphael Tuck & Sons (w tym przypadku z ich berlińskiego oddziału). Wyłączną dystrybucję tej luksusowej serii na rynek sudecki powierzono nikomu innemu, jak Maxowi Leipeltowi z Cieplic.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca globalny: Raphael Tuck & Sons, London – Berlin (Kollektion Deutscher Städte, Serie II Riesengebirge No. 623). Dystrybucja regionalna:** Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn.

- Autor wzoru: FR. Schmidt.

- Technika: „Oilette” (luksusowa autotypia siatkowa imitująca fakturę obrazu olejnego).

- Obieg pocztowy: Urząd i hotel górski Jagniątków - Bismarckhöhe, 12 września 1908 roku. Znaczek: zielona Germania 5 f.

Śnieżne Kotły od Maxa Leipelta nr 5570 z majowym stemplem schroniskowym (1924 r.)

Pełnokadrowy awers (Riesengebirge, Die grosse Schneegrube mit der baude) ukazuje rzadki  widok na Wielki Kocioł Śnieżny sfotografowany z poziomu Śnieżnych Stawków. Perspektywa od dołu idealnie potęguje ogrom karkonoskich urwisk skalnych, w których szczelinach topnieją resztki zimowego śniegu. Na samej krawędzi grzbietu widoczna jest charakterystyczna sylwetka schroniska.
Choć pocztówka nie przeszła przez ręce urzędników pocztowych, została opatrzona pieczęcią pamiątkową schroniska z 29 maja 1924 roku. Dokładnie tę samą datę wpisał autor pozdrowień. Karta nie została ostatecznie wysłana a trafiła najprawdopodobniej do domu jako pamiątka z wyprawy.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, No. 5570.

- Technika: Wielobarwny światłodruk.

- Stan: Bez obiegu pocztowego, ale wypisane pozdrowienia i oficjalny stempel schroniska „Schneegrubenbaude” z datą 29 maja 1924 roku, zsynchronizowany z odręczną datą nadawcy.

Równia pod Śnieżką na srebrowej odbitce Waltera Staudte (ok. 1932–1935 r.)

Poziomy awers (Riesengebirge Schneekoppe 1605m u.d.M. mit Schlesierhaus und Riesenbaude) to kapitalny dokument architektoniczny ukazujący unikalny krajobraz Równi pod Śnieżką. Staudte uchwycił monumentalną bryłę nowego Domu Śląskiego z lat 20., sąsiadujący z nim drewniany pawilon atelier fotograficznego orazrozebrane w 1982 roku Schronisko Olbrzymie (Riesenbaude / Obří bouda) po czeskiej stronie. Zastosowanie optyki wielkoformatowej pozwoliło wyciągnąć surową fakturę skał i detale budynków. Rewers karty, oprócz centralnej sygnatury z Jeleniej Góry, skrywa kod papieru fotograficznego premium 1075/2. Brak jakichkolwiek śladów użytkowania pocztowego gwarantuje świetny stan zachowania emulsji. 

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Werbe-Kunst-Atelier W. Staudte, Hirschberg / Rsgb. (Jelenia Góra).

- Technika: Fotografia rzeczywista (Real Photo) / odbitka srebrowa w tonacji czarno-białej.

- Stan: Bez obiegu pocztowego. Fabryczne oznaczenie papieru i partii w polu znaczka: 1032 1075/2.

Wiosenne Karkonosze w obiektywie z 1912 roku.

Pełnokadrowy, barwny awers (Riesengebirge - der grosse teich mit der schneekoppe) przedstawia panoramiczny widok na Wielki Staw z widoczną na krawędzi urwiska ryglową bryłą Schroniska im. Księcia Henryka. W oddali szczyt Śnieżki. Zbocza pokrywają charakterystyczne resztki topniejącego, wiosennego śniegu. Datownik z 5 maja 1912 roku wysłany z Piechowic idealnie współgra z uchwyconym przez fotografa przełomem pór roku.
Tył karty, oprócz pozdrowień i numeru matrycy 3472 i kultowego logo z Liczyrzepą, niesie unikalny nagłówek wydzielający pole korespondencji oraz zieloną Germanię o nominale 5F.

Metryczka kolekcjonerska:
• Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, numer kat. No. 3472.

- Technika: Wielobarwny światłodruk.

- Obieg pocztowy: Stępel Piechowice (Petersdorf i. Rsgb.), 5 maja 1912 roku, znaczek: zielona Germania 5 f, znak graficzny: klasyczny, chroniony monogram wydawniczy z wizerunkiem Ducha Gór (Rübezahla) oraz inicjałami ML (Max Leipelt).

 

 

Schronisko Schlingelbaude -  Max Leipelt z monogramem Liczyrzepy (nr 3036, ok. 1907–1908)

 Karta została wydana bezpośrednio po wielkim pożarze z 1906 roku, który strawił pierwotną Schlingelbaude. Kadr rejestruje moment otwarcia nowej, murowano-drewnianej bryły w 1907 roku, dając unikalne spojrzenie na ewolucję tego kultowego obiektu. Zastosowanie światłodruku pozwoliło na precyzyjne, ostre wyciągnięcie detali architektonicznych. W lewym dolnym rogu rewersu widnieje poszukiwany, przedwojenny monogram Leipelta, w którym postać starca – Liczyrzepy – płynnie łączy się z inicjałami wydawcy. 

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr 3036.

- Technika: Światłodruk wielobarwny.

- Stan: Bez obiegu pocztowego, rzadki monogram wydawniczy z wizerunkiem Ducha Gór (Rübezahla) i inicjałami ML.

Kościół Wang w pędzlu prof. Morgensterna: Leipelt nr 3765 z obiegiem z Kowar (1912 r.)

Poziomy awers przedstawia jedno z najpiękniejszych malarskich ujęć Kościoła Wang (Kirche Wang) w Karpaczu Górnym. Profesor Morgenstern z mistrzowską plastycznością schował drewnianą bryłę świątyni za ścianą drzew, eksponując na pierwszym planie spacerujących kuracjuszy w strojach z epoki, podczas gdy w tle majestatycznie góruje szczyt Śnieżki. Na tyle tej karty  oficjalne logo wydawcy z opisem: „Die Kirche Wang mit der Schneekoppe von Profesor Morgenstern” oraz czytelny datownik z Kowar z lipca 1912 roku. 

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr 3765.

- Autor wzoru: prof. Carl Ernst Morgenstern (1847–1928).

- Technika: Wielobarwna chromolitografia.

- Obieg pocztowy: Pełny, Kowary (Schmiedeberg i. Rsgb.), 10 lipca 1912 roku.

 

 

Hala Szreniecka od duetu Leipelt & Morgenstern (nr 3768, ok. 1910 r.)

Poziomy awers to czyste piękno karkonoskiego pejzażu – profesor Morgenstern uwiecznił dawną, w pełni drewnianą bryłę schroniska na Hali Szrenieckiej (Neue Schlesische Baude 1195 m) w jej przedwojennym otoczeniu. Zgodnie z umową zawartą z cieplickim wydawcą, front karty został całkowicie uwolniony od drukowanych napisów, co pozwala podziwiać kunszt wielowarstwowej litografii barwnej. Prawdziwą ciekawostką tego egzemplarza jest jego rewers. W lewym górnym rogu odbito niezwykle rzadki, pamiątkowy stempel nastawczy z dwiema tarczami zegarowymi, na których wskazówki ręcznie ustawiono na godzinę 6:30 w dniu 13 lipca. Pieczęć sygnowana przez legendarnego gospodarza Gustava Adolpha w połączeniu z niskim numerem matrycy Leipelta (3768) czyni z tej karty pozycję ciekawą i wartą posiadania w kolekcji.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr 3768.

- Autor wzoru: prof. Carl Ernst Morgenstern (1847–1928).

Technika: Wielobarwna chromolitografia.

- Stan: Bez obiegu pocztowego. Unikatowa pieczęć: nastawczy stempel schroniskowy Gustava Adolpha z tarczami zegara wskazującymi datę 13 lipca, godz. VI:30.

Pec pod Śnieżką na matrycy Karla Streera nr 1083 (1930 r.)
 

Awers przedstawia alternatywne ujęcie dawnej wsi pasterskiej Petzer (dzisiejsza Pec pod Sněžkou). Karl Streer przesunął aparat wielkoformatowy na zboczu, uzyskując odmienny układ i inne rozmieszczenie tradycyjnych, drewnianych chałup górskich na tle panoramy Sudetów. Technologia światłodruku na matowym kartonie pozwoliła na idealne oddanie detali architektonicznych.
Rewers karty posiada identyczną strukturę edytorską z centralnym logo wydawnictwa z Dauby i poświadczeniem roku produkcji (1930).

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Verlag Karl Streer, Dauba i. Böhmen (Dubá, Czechy), nr kat. 1083.

- Technika: Światłodruk monochromatyczny (Lichtbild) w tonacji głębokiej sepii.

- Stan: Bez obiegu pocztowego, monogram z trzema szczytami górskimi i datą 1930r.

Czeskie doliny w obiektywie Karla Streera: Pec pod Śnieżką na matrycy z 1930 r.

Poziomy awers przedstawia panoramę dawnej osady górskiej Petzer (dzisiejsza Pec pod Sněžkou). Streer uchwycił tradycyjne, sudeckie chałupy malowniczo rozsiane na górskim zboczu doliny Úpy. Zastosowanie technologii światłodruku na matowym kartonie pozwoliło na perfekcyjne wyciągnięcie faktury drewnianych domów i surowej górskiej roślinności. Rewers karty dokumentuje ciekawą ewolucję stopki wydawniczej Streera w stosunku do jego wcześniejszych wydań z lat 20. Oznaczenie matrycy literą „B” sugeruje istnienie serii reportażowej dedykowanej tej miejscowości. 

Metryczka kolekcjonerska: 

- Wydawca: Verlag Karl Streer, Dauba i Böhmen (Dubá, Czechy), nr kat. 1030B.

- Technika: Światłodruk monochromatyczny (Lichtbild) w tonacji głębokiej sepii.

- Stan: Bez obiegu pocztowego, monogram z trzema szczytami górskimi i precyzyjną datą roczną 1930.

Źródło Łaby : autotypia Franza Pietschmanna nr 2054 (ok. 1909–1914)
 

Awers przedstawia krajobraz najwyższych partii Karkonoszy (Riesengebirge Elbquelle 1346m. u. M.). W centrum kadru uwieczniono studnie, czyli symboliczne źródło rzeki Łaby oraz odpoczywającego wędrowca. Dzięki zastosowaniu metalowej matrycy siatkowej, kolory i detale strojów zachowały świetną, ostrość. Rewers karty ma napis chroniony klauzulą prawną „Eingetr. Schutzmarke”. Obok miejsca na znaczek odbito rzadki, częściowo nieczytelny stempel pamiątkowy z sąsiedniego schroniska Labská bouda, który pełnił funkcję certyfikatu turystycznego dla wędrowców docierających do źródła rzeki. 

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Franz Pietschmann, Kunstverlag, Görlitz, No. 2054.

- Technika: Wielobarwny druk siatkowy / autotypia.

- Stan: Bez obiegu pocztowego, stempel schroniskowy: „Labská bouda... 1346m Elbquelle”.

Śnieżne Kotły - Pionowy światłodruk od Karla Streera z Dauby (1925 r.)


Pionowy awers przedstawia monumentalną przestrzeń Śnieżnych Kotłów (Schneegrubenbaude) wraz z budynkiem schroniska wyposażonym w charakterystyczną wieżę. Karl Streer zrezygnował z klasycznego ujęcia poziomego, obracając kadr tak, by wyeksponować głębię polodowcowego urwiska. Dzięki technologii światłodruku sepiowego, faktura granitowych skał zyskała trójwymiarową plastyczność. Rewers karty to podręcznikowy wzór stopki autorskiej z centralnym, okrągłym logo wydawnictwa z Dauby. Na dole mała niebieska pieczątka najprawdopodobniej urzędowy znak przedwojennej czechosłowackiej cenzury skarbowej lub weryfikacji celnej (Poštovní Kontrola / Pásmová Kontrola) dla kart rozprowadzanych w strefie przygranicznej.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Lichtbildverlag Karl Streer, Dauba i./Bhm. (Dubá, Czechy).

- Numer katalogowy: Nr. 93 (matryca z oficjalnym rokiem produkcji: 1925).

- Technika: Światłodruk monochromatyczny (Lichtbild) w tonacji sepii.

- Bez obiegu pocztowego, dodatkowa niebieska pieczątka „PK 1”.

Malarski sudecki romantyzm: Strzecha Akademicka w pędzlu prof. Morgensterna (Max Leipelt nr 3762, ok. 1910 r.)
 

Dzisiaj od Maxa Leipelta  karta artystyczna (Künstlerkarte), będąca owocem ekskluzywnej współpracy cieplickiej oficyny z najwybitniejszym malarzem Karkonoszy - Carlem Ernstem Morgensternem.
Pełnokadrowy awers przedstawia schronisko Strzecha Akademicka (Die Hampelbaude) uchwycone od strony drogi prowadzącej na Śnieżkę. Na drugim planie Morgenstern z mistrzowską plastycznością uwiecznił Kocioł Małego Stawu skąpany w letnim słońcu, z wyraźnie widocznymi, topniejącymi resztkami śniegu. Druk Leipelta idealnie odwzorowuje teksturę plam olejnych i pociągnięć pędzla profesora. Tył karty reprezentuje dojrzałą, przedwojenną linię edycji artystycznych. Oprócz kultowego logo cieplickiej oficyny i numeru 3762, rewers skrywa dumny napis: „Die Hampelbaude. Von Professor Morgenstern”. 

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr 3762.

- Autor wzoru: prof. Carl Ernst Morgenstern (1847–1928).

- Technika: Wielobarwna chromolitografia.

- Stan: Bez obiegu pocztowego.

Śnieżka od Franza Pietschmanna nr 5049 (1929 r.)

Poziomy awers w białej ramce przedstawia szczyt Śnieżki o wschodzie słońca (Die Schneekoppe bei Sonnenaufgang 1605m). Ciekawostką jest jednak rewers. Dumnie wybity napis „Echt Kupfertiefdruck” sugeruje szlachetny, bezrastrowy miedzioryt. Jednak analiza pod powiększeniem ujawnia regularną siatkę rombów – dowód na to, że Pietschmann pod koniec lat 20. zastosował tańszą technologię druku siatkowego na grubym kartonie premium, zachowując stare oznaczenie handlowe. Obok urzędowego kasownika pocztowego ze Śnieżki, na karcie odbito rzadki, owalny czerwony stempel pamiątkowy schroniska.

Metryczka kolekcjonerska: 

- Wydawca: Franz Pietschmann, Kunstverlag, Görlitz, Nr. 5049.

- Technika: Wielobarwny druk siatkowy / autotypia (mimo fabrycznego napisu „Echt Kupfertiefdruck” na rewersie, pod lupą widoczny jest wyraźny raster rombowy).

- Obieg pocztowy: Urząd na szczycie Śnieżki (Schneekoppe), 22 maja 1929 r. Owalny, czerwony stempel pamiątkowy schroniska: „Schneekoppe 1605m.u.M. Riesengebirge”.

Schronisko Księcia Henryka: Matryca Maxa Leipelta nr 5791 (ok. 1909–1914)

Pełnokadrowy awers (Riesengebirge Die Prinz Heinrich Baude 1410 m.u.M.) przedstawia ryglową bryłę Schroniska im. Księcia Henryka ulokowaną po prawej stronie. Fotograf idealnie zbalansował kompozycję, domykając lewy plan odległym, szczytem Śnieżki. Zastosowanie matrycy siatkowej pozwoliło na wyciągnięcie każdego detalu drewnianego szalunku obiektu, który spłonął bezpowrotnie w 1946 roku.
Tył karty, opatrzony wyłącznie dyskretnym monogramem cieplickiego wydawcy i numerem seryjnym 5791.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, No. 5791.

- Technika: Wielobarwny druk siatkowy / autotypia.

- Stan: Bez obiegu pocztowego.

 

 

Dom Śląski na matrycy Maxa Leipelta nr 8429 (1923 r.)

Poziomy awers przedstawia unikalny, panoramiczny widok na Równię pod Śnieżką (Blick von Kamm auf das Schlesierhaus). Fotograf uwiecznił tu w pełni drewniany budynek Domu Śląskiego z 1904 roku, który został rozebrany pod koniec lat 20. XX wieku. Zastosowanie technologii druku w technice miedziorytu na matowym kartonie dało niesamowitą, głęboką czerń i plastyczność górskiego zbocza. 

Na rewersie, obok centralnej sygnatury Leipelta z numerem 8429, widnieje czytelny datownik z Karpacza z maja 1923 roku. Choć znaczek został zerwany, data ta idealnie dokumentuje moment, w którym przesyłki z karkonoskich grzbietów opłacano w dziesiątkach marek tuż przed ostatecznym krachem walutowym. 

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca:** Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr 8429.

- Technika: Wklęsłodruk miedziorytowy / rotograwiura.

- Obieg pocztowy:Stępel Karpacz (*Krummhübel*), 28 maja 1923 roku.

Wielki sojusz mistrzów : Schronisko Riesenbaude (1902 r.).

Poziomy, kolorowy awers przedstawia nieistniejące dziś Schronisko Riesenbaude  (czeska Obří bouda) na wysokości 1394 m u.d.m., uchwycone w jego pierwotnej, drewnianej bryle u stóp Śnieżki. Kartę wykonano w opatentowanej przez Louisa Glasera technologii Autochrom – w powiększeniu widać niesamowicie miękkie, pastelowe przejścia tonalne wielobarwnego światłodruku. Ponieważ to klasyczna era „długiego adresu”, autor pozdrowień pisał na froncie, w dolnej białej ramce Filatelistyczną egzemplarza jest jego tył. Karta nadana na samym szczycie Śnieżki 7 sierpnia 1902 roku, pokonała karkonoski grzbiet i nocne trakty pocztowe, by już następnego dnia o 8 rano zameldować się ze stemplem odbiorczym w Szklarskiej Porębie. Unikalny sojusz Pietschmanna z kamiennogórskiego okresu oraz Glasera z Lipska pokazuje, że nawet wielcy wydawcy potrafili współpracować.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca:** Franz Pietschmann, Landeshut (Kamienna Góra), nr 313 / Licencja: Louis Glaser, Leipzig (Lipsk) w zastrzeżonej technologii Autochrom.

- Technika:** Światłodruk artystyczny premium (Autochrom). 

- Obieg pocztowy: Pełny, Urząd Śnieżka (Schneekoppe), czwartek 7 sierpnia 1902 r. Stempel odbiorczy: Szklarska Poręba (Schreiberhau), piątek 8 sierpnia 1902 r., godz. 8-9 rano (8-9 V).

Karkonoski potok Szklarka w miedziorycie Berthy Zillessen (lata 20. XX w.)

Poziomy awers bez frontowych napisów przedstawia urokliwy, dziki fragment potoku Szklarka (Die Kochel) płynącego w rejonie Piechowic. Miedzioryt na grubym, matowym kartonie pozwolił autorce na uzyskanie miękkiej plastyczności spienionej wody i mrocznych, leśnych głazów. Charakterystyczna dla Zillessen, symetryczna biała ramka dookoła kadru fotograficznego działa jak passe-partout w obrazie malarskim. Autorka celowo oczyściła front z napisów, przenosząc całą informację i klauzulę prawną (Nachdruck verboten) na rewers.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Originalaufnahmen und Verlag von Bertha Zillessen, Bautzen (Budziszyn, Saksonia).

- Seria: Deutsche Heimatbilder (Riesengebirge).Nr katalogowy: E 1346.

- Technika: Wklęsłodruk miedziorytowy (Echte Kupfertiefdruck-Karte).

- Stan: Bez obiegu pocztowego.

 

 

Schronisko Wiesenbaude (Schronisko na Polanie / Lucni Bouda) od Globus Verlag (ok. 1908–1914).

Awers pokazuje nam Schronisko Wiesenbaude (Schronisko na Polanie / Lucni Bouda). Widzimy potężny, historyczny kompleks największego i najwyżej położonego schroniska w Karkonoszach (1410 m n.p.m.) w jego dawnej, w pełni drewnianej bryle – na długo przed tragicznym pożarem z 1938 roku i przedwojenną przebudową przez czechosłowackie wojsko. Na pierwszym planie smaczek historyczny – trzech eleganckich wędrowców z kijami turystycznymi w dłoniach, pozujących na tle potężnego stożka Śnieżki. Zastosowanie metalowej matrycy siatkowej pozwoliło rzemieślnikom na uzyskanie świetnej, ostrości strojów i detali architektonicznych. Czysty tył karty z niskim numerem katalogowym 202 i nazwą wydawcy. 

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Globus Verlag, Kötzschenbroda (Radebeul, Saksonia), nr 202.

- Technika: Wielobarwny druk siatkowy / autotypia.

- Stan: Bez obiegu pocztowego.

 

 

Wykałaczki Liczyrzepy w Śnieżnych Kotłach: Max Leipelt nr 5814 (ok. 1905–1908).

Dzisiaj karta od samego króla pocztówki z Cieplic, Maxa Leipelta. Ta bezramkowa, pełna słońca karta to dowód na to, jak cieplickie wydawnictwo genialnie łączyło nowoczesną technologię drukarską z sudecką mitologią. Awers pokazuje wnętrze Wielkiego Kotła Śnieżnego (Große Schneegrube) w kontraście – surowe skały w letnim słońcu, a w głębokich szczelinach wciąż zalegają jasne resztki zimowego śniegu. Ciekawostką jest końcówka napisu na froncie: „mit den Zahnstochern”. Chodzi o legendarne „wykałaczki Liczyrzepy” – wąskie, czarne bazaltowe iglice przecinające granitowe ściany kotłów, które dzięki zastosowaniu metalowej matrycy siatkowej zachowały kapitalną ostrość detali. Tył karty jest sygnowany jedynie dyskretnym monogramem Leipelta i numerem 5814.

 Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, No. 5814.

- Technika: Wielobarwny druk siatkowy / autotypia.

- Stan: Bez obiegu pocztowego.

 

 

Schlingelbaude z czerwoną pieczęcią Teichmannbaude (Orlinek) (1942 r.)

Prezentuję dziś pocztówkę z września 1942 roku. To czarno-biała karta od saksońskiej oficyny E. Wagner Söhne z Żytawy, która wydawała swoje karkonoskie serie pod marką handlową Silesia-Verlag, posiada rzadki stempel , hotelu Teichmannbaude z pobliskiego Karpacza.
Poziomy awers w białej ramce przedstawia schronisko Schlingelbaude (późniejsze schronisko im. Bronka Czecha) na tle głównego grzbietu. Prawdziwym kluczem historycznym jest jednak rewers. Obok wojennego datownika z Karpacza z września 1942 roku, odbito na nim rzadki, czerwony stempel „Teichmannbaude” - hotelu wzniesionego w 1913 roku na wysokości 843 m n.p.m. według projektu architekta Herberta Erasa,  jednego z najbardziej luksusowych hoteli przedwojennego Karpacza.

Metryczka kolekcjonerska:
* Wydawca: Silesia-Verlag (E. Wagner Söhne), Zittau (Żytawa, Saksonia), nr 7518.
* Technika: Światłodruk monochromatyczny / Real Photo.
* Obieg pocztowy: Karpacz (Krummhübel), 3 września 1942 r. Znaczek wojenny 6 f. Czerwony stempel pamiątkowy: „Berghotel Teichmannbaude Rsgb. 843 m u. M.”.

 

 

Wielki Staw i Pomnik Donata (ok. 1909–1914)

Prezentuję dziś kartę wydaną przez elitarną, turyńską oficynę Löffler & Co - posiadającą prestiżowy status Nadwornego Instytutu Sztuki.
Autor uwiecznił tu rzadki motyw krajoznawczy – Pomnik Donata (Donatdenkmal), wzniesiony na urwisku nad Wielkim Stawem w Karkonoszach został odsłonięty 23 lipca 1893 roku. W tle widoczna jest bryła Schroniska im. Księcia Henryka oraz szczyt Śnieżki. 

Tył karty, opatrzony klauzulą prawną „Geschmacks-musterschutz”, posiada symetryczny podział na treść i adres. Zakłady graficzne Grossherzogliche Hofkunstanstalt Löffler & Co. z Greiz posiadały potężne archiwum swoich szklanych negatywów. Kiedy po reformie pocztowej rynek całkowicie przestawił się na podzielone rewersy, Löffler nie wyrzucił swoich dawnych, genialnych zdjęć Karkonoszy z przełomu wieku i wznowił druk tej udanej, matrycy fotograficznej w nowym formacie pocztowym w latach 1909–1914.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca:** Grossherzogliche Hofkunstanstalt Löffler & Co., Greiz (monogram z koniczyną G L & Co).

- Numer katalogowy: 5704.

- Technika:** Wielobarwny światłodruk (Lichtdruck).

- Stan: Bez obiegu pocztowego.

 

 

Schronisko Samotnia w obiektywie Berthy Zillessen (lata 20. XX w.)

Karta reprezentuje elitarną linię autorskich wydań krajoznawczych Berthy Zillessen. Zastosowanie techniki rotograwiury miedziorytowej na grubym, matowym kartonie zapewnia głęboką czerni i plastyczność tonów. Autorka zastosowała rzadką perspektywę – przesunęła bryłę tradycyjnego, drewnianego schroniska na prawą stronę, oddając lewy plan ścianom kotła i fragmentowi Małego Stawu.

 Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Originalaufnahmen und Verlag von Bertha Zillessen, Bautzen (Budziszyn).

- Seria: Deutsche Heimatbilder (Riesengebirge),nr katalogowy: E 1310.

- Technika: Wklęsłodruk miedziorytowy (Echte Kupfertiefdruck-Karte).

- Stan: Bez obiegu pocztowego.

 

 

Śląska Ochrona Ojczyzny u Leipelta: Samotnia w miedziorycie (lata 20. XX w.)

Dziś egzemplarz absolutnie wyjątkowy – zarówno pod względem artystycznym, jak i ideowym. To wyjątkowa karta od Maxa Leipelta , wydana w ramach elitarnej serii zaangażowanej społecznie. Napis na rewersie „Schlesische Heimatschutz” wiąże tę kartę z przedwojennym ruchem obrony sudeckiego krajobrazu i tradycyjnej architektury przed komercją. Leipelt, wypuszczając tę serię, stworzył małe dzieło sztuki zaangażowanej. Zastosowana tu technika miedziorytu sprawia, pocztówka ma niesamowitą, aksamitną głębię, niemożliwą do osiągnięcia w masowym druku.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn.

- Nr. matrycy: 8454. 

- Seria: Schlesische Heimatschutz-Postkarten (Śląska Ochrona Ojczyzny).

- Technika: Echt Kupfer-Tiefdruck (światłodruk miedziorytowy).

- Stan: Bez obiegu pocztowego.

 

 

Schronisko Schlingelbaude (1904 r.)

Karta pokazuje schronisko Schlingelbaude (późniejsze Schronisko im. B.Czecha) na wysokości 1067 m n.p.m. w kształcie z przełomu wieków. Wzmianka o Prinz Heinrichbaude wskazuje na bliskość obu obiektów, z których żaden nie przetrwał do czasów współczesnych. Egzemplarz ten reprezentuje wczesny katalog Maxa Leipelta (ceninego wydawcy z Cieplic) o nr. matrycy 1545. Oba stęple pocztowe informują nas, że dystans między Karpaczem (Krummhübel) a Królewcem (Königsberg) został pokonany w czasie zaledwie 24 godzin - Świadczy to o najwyższej wydajności przedwojennej poczty kolejowej (Bahnpost).

 

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn (Cieplice Śląskie-Zdrój).

- Numer katalogowy: 1545.

- Technika: Chromolitografia.

- Obieg pocztowy: Pełny. Datownik nadawczy: Krummhübel (Karpacz) z dnia 9.8.1904 roku, godzina 4-5CN (Nachmittag). Datownik odbiorczy: Königsberg Pr. (Królewiec, Prusy Wschodnie) z dnia 10.8.1904 r.

 

 

Schronisko na Hali Szrenieckiej (1924 r.)

Karta przedstawia dawne schronisko Neue Schlesische Baude na Hali Szrenieckiej.  Stanowi ona rzadki przykład nakładu autorskiego, który dzierżawca schroniska, H. Adolf, zamówił w drukarni na wyłączny użytek gości. Budynek po pierwszej fali modernizacji z początku lat 20., ale jeszcze przed ostateczną rozbudową, która nadała mu kształt sprzed pożaru w 1946 roku.

 

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Oficjalne wydanie własne schroniska – H. Adolf, Neue Schlesische Baude.

- Nr.katalogowy: 209.

- Technika: Światłodruk czarno-biały.

- Obieg pocztowy: Pełny. Datownik nadawczy: Schreiberhau (Szklarska Poręba) z dnia 13 września 1924 roku, godzina 6-7N (wieczór), zielony znaczek z wizerunkiem orła i cyframi 5 w górnych rogach, pochodzący z okresu późnej inflacji z końca 1923 r.

 

 

  Kocioł Małego Stawu i Samotnia (lata 20. XX w.)

Wielobarwna pocztówka z lat 20. XX wieku, wydana przez firmę Rübezahl Kunstverlag Höckendorf & Co. z Jeleniej Góry, przedstawiająca malowniczy widok na Kocioł Małego Stawu i schronisko Samotnia. Karta łączy krajobraz z tekstem utworu "Sehnsucht nach schlesischen Bergen" (Tęsknota za śląskimi górami), stanowiąc przykład popularnej w tamtym okresie pocztówki poetyckiej, które oficyna Höckendorfa wydawała w celu propagowania śląskiego folkloru i tożsamości regionalnej.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Rübezahl Kunstverlag Höckendorf & Co., Hirschberg, Schl. (Jelenia Góra).

- Nr. katalogowy: 809,kod papieru: t 55669.

- Technika: Druk barwny - cynkotypia siatkowa.

- Stan: Bez obiegu pocztowego.

 

 

Śnieżne Kotły i Wielki Szyszak (1936 r.)

Dzisiejsza karta dokumentuje krajobraz Karkonoszy z perspektywy krawędzi Śnieżnych Kotłów w kierunku Wielkiego Szyszaka. Wydawca tej karty - Alfred Adolph był uznanym fotografem krajobrazowym i lokalnym wydawcą, działającym w Szklarskiej Porębie (Schreiberhau). W odróżnieniu od dużych wydawców Adolph osobiście wędrował po karkonoskich grzbietach, wykonując zdjęcia aparatami wielkoformatowymi na szklanych kliszach. Jego pracownia słynęła z techniki Real Photo o świetnej ostrości planów i głębokiej czerni, a niski numer katalogowy 5 świadczy o tym, że to ujęcie Śnieżnych Kotłów należało do jego flagowej serii widoków z głównego grzbietu Karkonoszy.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Aufnahme und Verlag Alfred Adolph, Schreiberhau i. Rsgb. (Szklarska Poręba).

- Technika: Fotografia rzeczywista (Real Photo) w tonacji czarno-białej.

- Numer katalogowy: 5 (w prawym dolnym rogu awersu).

- Obieg pocztowy: Pełny. Nadanie w urzędzie Petersdorf (dzisiejsze Piechowice) 9 lipca 1936 roku.

 

 

Schronisko na Hali Szrenieckiej (ok. 1905–1906)

Kadr na awersie pokazuje nam pierwotną, w pełni drewnianą bryłę schroniska Neue Schlesische Baude na Hali Szrenieckiej sprzed wielkich międzywojennych rozbudów. Rewers dokumentuje moment ewolucji przepisów pocztowych. Ostrzeżenie „Nur für die Adresse” (Tylko na adres) w polu adresowym przy niesymetrycznym przesunięciu linii podziału w lewo to cecha wydań z lat 1905–1906, gdy rynek pocztowy dopiero przyzwyczajał się do nowego sposobu pisania wiadomości na tyłach pocztówek. Zanim Bruno Scholz zaczął sygnować karty własnym imieniem i nazwiskiem (jako późniejsze wydawnictwo Verlag Bruno Scholz, Görlitz), na przełomie wieków założył wydawnictwo Ansichtskartenverlag „Silesia” Görlitz. Służyła ona wyłącznie do dystrybucji luksusowych serii litograficznych i fotograficznych z Sudetów oraz Łużyc.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Ansichtskartenverlag Silesia, Görlitz.

- Numer katalogowy: No. 43 (oznaczenie partii druku 7021).

- Technika: Wielobarwna chromolitografia.

- Układ: Pełny awers, rewers podzielony niesymetrycznie (standard z lat 1905–06) 

- Stan: Bez obiegu pocztowego.

 

 

 Strzecha Akademicka (1943 r.)

Karta przedstawia Schronisko Strzecha Akademicka (Hampelbaude). Bryła budynku została sfotografowana od strony grzbietowego szlaku w kierunku Śnieżki. Pokazuje nam nowy, murowano-drewniany budynek schroniska Hampelbaude na wysokości 1260 m n.p.m. po rozbudowie. Pomimo uszkodzenia w postaci zerwanego znaczka, zachował sie czytelny fragment stępla z Karpacza Górnego z datą nadania 5.6.43, obok niestety ledwie widoczny stępel schroniska. Świetna jakość odbitki pokazuje, że Walter Staudte w 1943 roku wciąż korzystał z doskonałych technicznie, przedwojennych zapasów papieru premium, co gwarantowało, że odbitka nie straciła ostrości mimo wojennych ograniczeń. Powtórzenie sygnatury M 0591 na trzech zupełnie różnych ujęciach (Schronisko Księcia Henryka, Słonecznik, Strzecha Akademicka) ostatecznie potwierdza, że Walter Staudte nie numerował pojedynczych szklanych negatywów, lecz całe serie reportażowe z jednego wyjścia w teren.

Metryczka techniczna:

- Wydawca: Werbe-Kunst-Atelier / Verlag Walter Staudte, Hirschberg Rsgb. (Jelenia Góra).

- Technika: Fotografia rzeczywista (Real Photo) w tonacji czarno-białej.

- Obieg pocztowy: Pełny. Datownik nadawczy: Brückenberg (Riesengeb.) (dzisiejszy Karpacz Górny) z dnia 5 czerwca 1943 roku.

- Kody technologiczne: Odsłonięty pod zerwanym znaczkiem kod papieru fotograficznego: 1466/37 1036 oraz kod fabryczny w lewym dolnym rogu: M 0591.

 

 

 

Szczyt Śnieżki (1901 r.)

Karta przedstawia szczyt Śnieżki z kompleksem zabudowań schroniskowych. Malarski kadr jest przesunięty asymetrycznie w lewą stronę, pozostawiając wolną przestrzeń na korespondencję po prawej stronie. Egzemplarz reprezentuje luksusową linię „Elite Serie” z wczesnego okresu działalności oficyny Maxa Leipelta . Obecność dużego, ozdobnego monogramu z wizerunkiem Ducha Gór (Rübezahla) na rewersie to oficjalny znak graficzny tego wydawnictwa stosowany na przełomie wieków. Datowanie przesyłki i długi adres potwierdza klasyczny, pionierski układ karty – tekst wiadomości musiał być wpisywany na awersie (obok i pod rysunkiem), ponieważ cały tył był prawnie zarezerwowany dla poczty. Droga listu między Jelenią Górą a Monachium została pokonana w czasie 24 godzin co pokazywało sprawność ówczesnej poczty (Bahnpost).

Metryczka techniczna:

Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn (Cieplice Śląskie-Zdrój).

Numer katalogowy: Elite Serie No. 930.

Technika: Chromolitografia (litografia barwna).

Obieg pocztowy: Pełny, stempel nadawczy: Hirschberg (Jelenia Góra) 5.6.1901 roku. Stempel odbiorczy: München (Monachium) 6.6.1901 roku.

 

 

Schronisko na Szrenicy (1937 r.)

Budynek schroniska zlokalizowany jest po lewej stronie kadru, natomiast po prawej widoczna jest droga dojazdowa wraz z charakterystycznym, drewnianym drogowskazem. Karta pokazuje schronisko na Szrenicy (Reifträgerbaude) na wysokości 1365 m n.p.m. po wielkiej modernizacji i przebudowie z lat dwudziestych XX wieku. Czytelny stempel nadawczy 25.6.37 z wyżej położonej stacji w Szklarskiej Porębie podnosi wartość dokumentacyjną i jednoznacznie osadza ten egzemplarz w późnym okresie działalności przedwojennego studia Waltera Staudte z Jeleniej-Góry (Hirchberg).

Metryczka kolekcjonerska:

Wydawca: Werbe-Kunst-Atelier / Verlag Walter Staudte, Hirschberg Rsgb. (Jelenia Góra).

Technika: Fotografia rzeczywista (Real Photo) w tonacji czarno-białej.

Obieg pocztowy: Pełny. Nadanie w urzędzie Ober Schreiberhau (Szklarska Poręba Górna) dnia 25 czerwca 1937 roku.

 

 

Kościół Wang (ok. 1908 - 1912)

Dzisiejsza karta przedstawia drewniany Kościół Wang w Karpaczu Górnym. Na pierwszym planie widoczna jest grupa osób w strojach z epoki, pozująca przed budynkiem. Awers jest pełny, bez ramek i pozbawiony napisów topograficznych. Przeniesienie napisów identyfikacyjnych na rewers („Riesengebirge Kirche Wang”) oraz numer matrycy z tyłu karty wskazują na okres produkcji prawdopodobie między 1908 a 1912 rokiem. Monogram H.R.K. to niszowe wydawnictwo Heinricha R.Kautza. Wydawca ten słynął z produkcji luksusowych, nasyconych barwami serii krajoznawczych, które pakowano w limitowane pakiety i dystrybuowano wyłącznie w wybranych punktach pamiątkowych w Karkonoszach.

Metryczka techniczna:

Wydawca: Kunstverlag Heinrich R. Kautz (monogram H.R.K. w pionie na rewersie).

Numer katalogowy: Matryca 09 25223 .

Technika: Światłodruk.

Stan: Bez obiegu pocztowego.

 

 

Prinz-Heinrich-Baude od Frantza Pietschmanna z 1905 roku


Awers pokazuje budynek Schroniska im. Księcia Henryka (Prinz Heinrich Baude, 1410 m.) uchwyconą od strony wschodniej (od Śnieżki). Przed budynkiem uwieczniono grupę ludzi pozujących do zdjęcia. Unikalnym detalem jest biała, prostokątna ramka na froncie – pozostałość okresu przejściowego, zostawiony celowo przez drukarza na przybicie stempla pocztowego. Obiekt ten spłonął w 1946 roku.

Rewers posiada rzadki, asymetryczny podział na treść i adres z 1905 roku, uzupełniony o rygorystyczne ostrzeżenie pocztowe: „Schriftliche Mitteilungen: Nach dem Auslande nur gegen Briefporto Gestattet”. Nadrukowany na rewersie duży monogram z dopiskiem „Eingetr. Schutzmarke” (Zastrzeżony znak towarowy) to oficjalne logo zgorzeleckiej oficyny Franza Pietschmanna. Numer matrycy No. 1274.

Metryczka kolekcjonerska:
* Wydawca: Franz Pietschmann Kunstverlag, Görlitz (Zgorzelec).
* Numer katalogowy: No.1274 (matryca oznaczona oficjalnym rokiem produkcji: 1905).
* Technika: Klasyczny światłodruk czarno-biały.
* Układ: Pełny awers z prostokątną białą ramką w prawym dolnym rogu.
* Stan: Bez obiegu pocztowego.
* Znak graficzny: Oficjalny, zastrzeżony monogram wydawcy (Eingetr. Schutzmarke).

Panorama Karpacza na matrycy Maxa Leipelta (ok. 1905–1908) 

Pełnokadrowy awers zachwyca głęboką, naturalną paletą barw, z której słynęła cieplicka oficyna Leipelta. Widok przedstawia szeroką panoramę dawnego Karpacza (Krummhübel) oraz dzisiejszej Wilczej Poręby (Wolfshau). Nad sielankowymi domami i sudeckimi łąkami oświetlony słońcem szczyt Śnieżki (mit Koppe). Uchwycenie Wilczej Poręby w tak wczesnym, bezramkowym kadrze z początku wieku to rzadkość krajoznawcza – w owych latach fotografowie skupiali się głównie na samym centrum Karpacza lub kościółku Wang.

Metryczka kolekcjonerska:
* Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn (Cieplice Śląskie-Zdrój), numer katalogowy No. 8185.
* Technika: Wielobarwna chromolitografia (litografia barwna) o pełnym, bezramkowym kadrze.
* Układ: Poziomy, rewers podzielony symetrycznie na pół (standard po 1905 r.).
* Stan: Gabinetowy, Bez obiegu pocztowego.

 

 

Dziś Śnieżne Kotły od F. Schmucka (ok. 1898–1902)]. To czysta, ponad 120-letnia karta z niepodzielonym rewersem, reprezentująca rzadkie i wysoko cenione dolnośląskie wydawnictwo. Kadr Schmucka pokazuje monumentalne Śnieżne Kotły wraz z budynkiem schroniska (Schneegrubenbaude) wyposażonym w nową wówczas wieżą widokową z 1897 roku. Prawdziwym smaczkiem edytorskim jest układ awersu. Zdjęcie zajmuje górną część kartonika, zostawiając na dole białą przestrzeń. W epoce „długiego adresu” to właśnie to asymetryczne pole służyło turystom do wpisywania pozdrowień. Z boku kadru widnieje elegancki, pionowy podpis wydawcy. 

 Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: F. Schmuck, Liegnitz (Legnica) 

- Technika: Klasyczny, głęboki światłodruk czarno-biały.

- Układ: Poziomy, niesymetryczny kadr z dużym białym polem na dole, rewers czysty, niepodzielony z „długim adresem” (standard przed 1905 r.).

- Stan: Bez obiegu pocztowego.

 

 

Samotnia od Ottmara Ziehera (ok. 1905–1912)

Pełnokadrowy, kolorowy awers pokazuje Kocioł Małego Stawu z rzadko spotykanej, odwróconej perspektywy. Fotograf uwiecznił schronisko Samotnia (Kleine Teich Baude) po prawej stronie kadru.
Minimalistyczny rewers opatrzony jedynie skromnym napisem „Ottmar Zieher, München”. To słynne monachijskie wydawnictwo artystyczne, którego prace znajdują się w najważniejszych muzeach grafiki. 

Metryczka kolekcjonerska:
* Wydawca: Kunstverlagsanstalt Ottmar Zieher, München (Monachium).
* Technika: Wielobarwny światłodruk artystyczny o strukturze drobnego ziarna malarskiego.
* Układ: Poziomy, pełny bezramkowy awers, rewers podzielony symetrycznie na pół (standard po 1905 r.).
* Stan:** Bez obiegu pocztowego. 

Czeski mistrz w Kotle Małego Stawu: Real Photo Karla Streera (1927 r.)

Poziomy, awers pozbawiony jest jakichkolwiek napisów frontowych, co podkreśla jego wybitnie artystyczny charakter. Karl Streer uchwycił Kocioł Małego Stawu z unikalnej perspektywy zza granitowych skał wschodniego grzbietu. W jednym kadrze zmieścił całą głębię kotła, schronisko Samotnia, Mały Staw oraz majaczącą w oddali Śnieżkę.
Na rewersie w odróżnieniu od większości przedwojennych wydań, Streer precyzyjnie oznaczył kartę rok produkcji: 1927, tył karty skrywa również rzadkie logo z trzema szczytami.

Metryczka kolekcjonerska:
* Wydawca: Verlag Karl Streer, Dauba i./Bhm. (Dubá, Czechy).
* Numer katalogowy: No. 728 / Matryca techniczna z oficjalnym rokiem: 1927.
* Technika: Fotografia rzeczywista (Lichtbild / Real Photo) w głębokiej tonacji sepii.
* Stan: Gabinetowy, idealnie czysty, bez obiegu pocztowego.
* Znak graficzny: Okrągły monogram wydawcy z motywem trzech górskich szczytów.

Wąwóz Kamieńczyka od wydawnictwa Globus (ok. 1905–1910)

Awers przedstawia piękny Wąwóz Kamieńczyka (Zackelklamm) w Szklarskiej Porębie. Fotograf uwiecznił tu parę kuracjuszy stojących przy barierze widokowej – ich stroje idealnie oddają ducha elegancji z początku XX wieku. Napisy frontowe zostały celowo wykonane delikatną czcionką, by nie zakłócać kompozycji krajobrazu.
Oficyna Globus z Kötzschenbroda słynęła z produkcji luksusowych albumów i pocztówek o głębokich, naturalnych barwach. Numer matrycy 901 stawia tę kartę w gronie wczesnych wydań sudeckich tej manufaktury. 
 

Metryczka kolekcjonerska:
* Wydawca: Globus Verlag, Kötzschenbroda (Radebeul, Saksonia), numer katalog. 901.
* Technika: Wielobarwny światłodruk artystyczny.
* Układ: Nowoczesny pełny awers, rewers podzielony symetrycznie na pół (standard po 1905 r.).
* Stan: Bez obiegu pocztowego.

 

Granitowa formacja skalna Słonecznik (Die Mittagsteine) na wysokości 1423 m u.d.m. Fotograf Walter Staudte po mistrzowsku operował światłem, dzięki czemu ręczna odbitka srebrowa idealnie oddaje piękno i fakturę skał.
Ciekawostką jest, że karta nosi dokładnie ten sam numer katalogowy – M 0591 – co opisywana niedawno na blogu karta przedstawiająca zaginione Schronisko im. Księcia Henryka. To namacalny dowód na to, że Staudte znakował tym samym symbolem całe serie negatywów z jednego wyjścia w teren. 

Metryczka kolekcjonerska:
* Wydawca: Werbe-Kunst-Atelier Verlag W. Staudte, Hirschberg/Rsgb. (Jelenia Góra).
* Technika: Fotografia rzeczywista (Real Photo) w tonacji głębokiej, czarno-białej.
* Numer katalogowy: No. M 0591 (kod papieru w okienku: 1419/21 1141).
* Stan: Gabinetowy, idealnie czysty, bez obiegu pocztowego.

 

 

Dziś filatelistyczna ciekawostka – oficjalna karta schroniskowa, która połączyła przedwojenny kunszt drukarski z unikalnym obiegiem pocztowym z lipca 1933 roku.
Pełnokadrowy awers w stylu obrazu olejnego przedstawia wschód słońca rozświetlający zabudowania na szczycie Śnieżki. Na froncie celowo zrezygnowano z jakichkolwiek napisów oddając całe pole walorom artystycznym.
Prawdziwą ciekawostką tego egzemplarza jest jego rewers. Po lewej stronie nadrukowano fabryczną tabelę pamiątkową z formularzem wjazdu/wejścia dla turystów oraz nazwiskiem legendarnego budowniczego potęgi turystycznej szczytu – Heinricha Pohla. Karta została zakupiona w schronisku w niedzielę 16 lipca 1933 roku. Fakt ten przypieczętowano dwukrotnie: okrągłym, wysokogórskim datownikiem nadawczym „Schneekoppe” na znaczku 6 f oraz oficjalną czerwoną pieczęcią Pohla „Gekauft in den Koppenhäusern”. 

Metryczka kolekcjonerska:
* Wydawca: Rübezahl-Verlag Paul Höckendorf, Hirschberg im Rsgb. (Jelenia Góra), nr 895.
* Technika: Wielobarwny światłodruk artystyczny o pełnym, bezramkowym kadrze na awersie.
* Obieg pocztowy: Urząd Schneekoppe (Śnieżka), niedziela 16 lipca 1933 r., znaczek obiegowy 6 f.
* Unikatowe stemplowanie: Oficjalna czerwona pieczęć pamiątkowa: „Gekauft in den Koppenhäusern. Heinrich Pohl, Schneekoppenwirt”.

 

 Kadr czeskiego fotografa Alberta Lehmanna to rzadka, szeroka panorama łącząca dwa legendarne, dziś już nieistniejące obiekty wschodniego grzbietu. Na pierwszym planie podziwiamy okazałą Schlingelbaude (spaloną w 1966 r.), a w oddali na grzbiecie majaczy ryglowa Prinz-Heinrich-Baude (spalona w 1946 r.). Wysyłana w burzliwych, powojennych miesiącach 1919 roku karta – tuż po podpisaniu traktatu wersalskiego – stanowi genialny, w pełni poprawny edytorsko eksponat o potężnym ładunku historycznym.

Metryczka Kolekcjonerska :

* Wydawca: Hermann Poy, Dresden (Drezno), nr 2080. 

* Autor zdjęcia: Originalaufnahme A. Lehmann, Trautenau (Trutnov, Czechy).

* Technika: Głęboki światłodruk w tonacji delikatnej sepii z oryginalnymi, zaokrąglonymi rogami. 

* Obieg pocztowy: Hirschberg (Jelenia Góra), 22 lipca 1919 r., inflacyjny czerwony znaczek Germania 10 f.

 

 

Riesenbaude na matrycy Hermanna Rittera (6.07.1914 r.)
Prezentuję , wielobarwną kartę pocztową wysłaną na zaledwie trzy tygodnie przed wybuchem I wojny światowej. Karta stanowi niesamowity dokument epoki – zarówno pod kątem rzadkiego wydawcy, jak i unikalnego zapisu korespondencyjnego.
Kolorowy awers przedstawia dawne Schronisko Olbrzymie (Riesenbaude) na Przełęczy pod Śnieżką w jego pierwotnej, drewnianej formie, która zniknęła w latach 20. XX wieku. W tle  wznosi się potężny stożek Śnieżki.
Prawdziwym fenomenem jest jednak stan zachowania korespondencji. Turysta uległ tak zwanemu lękowi przed pustką (horror vacui) i zapisał kartę odręcznym pismem wszędzie, gdzie znalazł milimetr wolnego miejsca – zarówno na podzielonym rewersie, jak i bezpośrednio na froncie wokół górskiego pejzażu. Ten potężny ładunek emocjonalny z lipca 1914 roku, utrwalony na szlachetnym kartoniku, czyni z tej pocztówki eksponat bardzo ciekawy z zasłużonym miejscem w kolekcji.

 Metryczka kolekcjonerska:
* Wydawca: Kunstverlag Anstalt Hermann Ritter, Zittau i. S. (Żytawa, Saksonia), nr 7374.
* Monogram rewersu: Trzy połączone koła z literami H-R-Z.
* Technika: Światłodruk wielobarwny w układzie poziomym.
* Obieg pocztowy: Karpacz (Krummhübel), 6 lipca 1914 r., zielona Germania 5 f.