sobota, 10 października 2026

Wysoki Kamień na matrycy Männich & Höckendorf nr 1368 (1913 r.)
 

Pionowy, nasycony barwami awers przedstawia słynny szczyt Wysoki Kamień w Górach Izerskich (Hochstein 1058 m n.p.m.). Malarz Gerlach uwiecznił tu pierwsze, historyczne schronisko hrabiów Schaffgotschów, którego monumentalna wieża widokowa kształtem przypominała średniowieczne zamczysko. U stóp wzgórza malowniczo rozpościerają się zabudowania Szklarskiej Poręby. Zgodnie z artystycznym rygorem serii, front karty pozostaje wolny od napisów.
Ciekawostką tej karty jest rewers. W schronisku w dniu 16 lipca 1913 roku przybito na nim rzadki, okrągły stempel pamiątkowy należący do samego Willy’ego Vogta – legendarnego przedwojennego dzierżawcy tego izerskiego obiektu. Malarz Gerlach odtworzył ten historyczny widok dla oficyny Männich & Höckendorf w formie pięknego, pastelowego obrazu.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Männich & Höckendorf, Hirschberg (Jelenia Góra), nr kat. 1368.

- Autor wzoru: Georg Gerlach (żyjący w latach 1874–1962), ceniony niemiecki pejzażysta, grafik oraz ilustrator.

- Technika: Wielobarwny druk siatkowy.

- Stan: Bez obiegu pocztowego. Okrągła pieczęć pamiątkowa dzierżawcy schroniska: „Hochstein... 16 Jul 1913... Willy Vogt Schreiberhau”.

 


 

 
Karkonoska zima Friedricha Iwana na karcie Maxa Leipelta nr 8486 (1927 r.)


Pionowy awers przedstawia surowy, zimowy pejzaż z Karkonoszy (Glockenhaus im Luccagrund). Friedrich Iwan z mistrzowską precyzją wyciągnął na metalowej płycie akwaforty samotną górską chatę i drewniane ogrodzenie niknące w potężnych zaspach śniegu. Dzięki zastosowaniu przez cieplicką oficynę wysokiej jakości matrycy siatkowej, oryginalna, ostra kreska artysty zachowała krystaliczną wyrazistość.
Ciekawie prezentuje się tył karty. Obok oficjalnego monogramu Maxa Leipelta i numeru 8486, znajduje się tam zielony wariant 8-fenigowego znaczka z Beethovenem z czytelnym datownikiem z Lubania z października 1927 r. dokumentuje to moment (zaledwie dwa miesiące po reformie), w którym te przejściowe, zielone 8-fenigówki weszły do realnego obiegu w małych urzędach węzłowych na Śląsku. Turysta nakleił ten rzadki, świeżo wprowadzony znaczek, idealnie pokrywając nową taryfę krajową za pozdrowienia z Karkonoszy

 Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr kat. No. 8486.

- Autor pierwowzoru: Friedrich Iwan (1889–1967).

- Technika: Matowy światłodruk oparty na oryginalnej, barwnej akwaforcie (Radierung).

- Obieg pocztowy: Lubań (Lauban), piątek 21 października 1927 roku, godzina 10–11 przed południem (10-11 V). Rzadki, zielony znaczek o nominale 8 Pfennig z wizerunkiem Ludwiga van Beethovena (emisja przejściowa wprowadzona po reformie barw pocztowych z sierpnia 1927 r.).

 


 

Świt nad Śnieżką : Autotypia Maxa Leipelta nr 4214 (1917 r.)


Pełnokadrowy awers ukazuje szczyt Śnieżki uchwycony podczas wschodu słońca. Cieplicki wydawca stosując nowoczesną matrycę siatkową, z fotograficzną precyzją oddał sylwetki dawnego schroniska, kaplicy św. Wawrzyńca oraz pierwszego obserwatorium meteorologicznego na tle płonącego horyzontu. Ciekawostką jest rewers karty, opatrzony na dolnym marginesie klasycznym monogramem Leipelta i numerem 4214. Czytelny datownik z Kowar z 24 maja 1917 roku idealnie kontrastuje z zapisaną dwa dni wcześniej przez turystę datą na szczycie.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr kat. No. 4214.

- Technika: Wielobarwny druk siatkowy.

- Obieg pocztowy: Kowary (Schmiedeberg i. Rsgb.), 24 maja 1917 roku, godzina 11–12 przed południem (11-12 V). Prywatna data nadawcy wpisana przy pozdrowieniach: 22 maja 1917 r.



 
Hrabstwo Kłodzkie w pędzlu prof. Morgensterna: Światłodruk Maxa Leipelta nr 4195 (ok. 1910–1912 r.)

Dziś w mojej karkonoskiej kolekcji Maxa Leipelta pozycja bardzo ciekawa - pierwszy reprezentant ziemi klodzkiej. Poziomy plastyczny awers przedstawia sielankowy pejzaż z Ziemi Kłodzkiej. Profesor Morgenstern uwiecznił tu urokliwy zakątek Lądka-Zdrój (Landeck) – z lewej strony kadr zamykają drzewa, podczas gdy po prawej stronie płynie rzeka Biała Lądecka (die Biele), spięta malowniczym, niewielkim mostkiem. Analiza pod powiększeniem wykazała piękną siatkę rastrową – dowód na to, że Leipelt przy kłodzkiej serii artystycznej z powodzeniem wdrożył nowoczesny druk z metalowych płyt siatkowych. Tył karty skrywa niespodziankę. Oprócz tradycyjnego monogramu wydawcy, oryginalny napis gotycką szwabachą (Die Grafschaft Glatz von Prof. Morgenstern. An der Biele bei Landeck).

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr 4195.

- Autor wzoru: prof. Carl Ernst Morgenstern (1847–1928).

- Technika: Wielobarwny druk siatkowy (zweryfikowana pod lupą regularna struktura mikroskopijnych rombów).

- Stan: Bez obiegu pocztowego.


 

Izerskie sanktuarium w pędzlu prof. Morgensterna: Haindorf na rzadkiej karcie Maxa Leipelta nr 3409 (ok. 1910 r.)


Pionowy awers przedstawia słynny kościół klasztorny w czeskich Hejnicach (Kloster Kirche i. Haindorf), malowniczo ulokowany nad rzeką Smědá. Profesor Morgenstern w genialny sposób zbalansował monumentalną architekturę sakralną z dzikością izerskiej przyrody – w tle majestatycznie wyrasta surowy, skalisty szczyt Ořešník (mit dem Nuss-Stein). Zgodnie z artystycznym zamysłem tej serii, front karty pozostaje wolny od napisów. Tył karty prezentuje klasyczny przedwojenny monogram wydawcy i numer seryjny 3409. Obecność tej izerskiej karty w moich zbiorach to krok merytoryczny naprzód, pokazujący pełne spectrum sudeckiej współpracy cieplickiej oficyny z najwybitniejszym malarzem regionu!

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr 3409.

- Autor wzoru: prof. Carl Ernst Morgenstern (1847–1928).

Technika: Wielobarwna chromolitografia.

- Stan: Bez obiegu pocztowego.



Wodospad Łaby w pędzlu prof. Morgensterna (Max Leipelt nr 3767, 1910 r.)


Pionowy, niezwykle plastyczny awers przedstawia Wodospad Łaby (Am Elbfall) z widoczną w tle, oryginalną drewnianą bryłą dawnego schroniska Labská bouda (Elbbaude), która spłonęła bezpowrotnie w 1965 roku. Profesor Morgenstern z genialnym wyczuciem przestrzeni zbalansował dynamikę spadającej wody z monumentalnym, surowym pasmem Karkonoszy w tle. Zgodnie z artystycznymi założeniami serii, front karty pozostaje czysty. Tył karty skrywa oficjalny monogram wydawcy, numer 3767 oraz czytelny przedwojenny datownik z 22 lipca 1910 roku. 

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr 3767.

- Autor wzoru: prof. Carl Ernst Morgenstern (1847–1928).

- Technika: Wielobarwna chromolitografia.

- Obieg pocztowy: Stepel nadawczy 22 lipca 1910 roku, znaczek : zielona Germania 5 f.



 
Szklarska Poręba z Hotelem Lindenhof od Maxa Leipelta „Elite Serie No. 926”


Asymetryczny awers przedstawia panoramę Szklarskiej Poręby ujętą z okien słynnego Hotelu Lindenhof (Riesengebirge Schreiberhau Ansicht von Hotel Lindenhof nach dem Hochgebirge). Duże powiększenie ujawniło regularną siatkę drobnych kwadratów – dowód na to, że Leipelt już w 1901 roku eksperymentował z nowoczesnym rastrem fotograficznym na metalowych matrycach, uzyskując bezprecedensową jak na tamte lata jakość druku.
Tył karty, obok pruskiej Germanii i datowników z 17 sierpnia 1901 roku, posiada rzadką grafiką z wizerunkiem Liczyrzepy i tekstem: „Es grüßet viele tausendmal der Herr der Berge Rübezahl”(Pozdrawia wiele tysięcy razy Władca Gór, Liczyrzepa). Elite Serie to jedna z najwcześniejszych i najbardziej poszukiwanych serii Maxa Leipelta .

 Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn – „Elite Serie” No. 926.

- Technika: Wielobarwna autotypia siatkowa (pod lupą widoczna regularna, drobna siatka kwadratów).

- Obieg pocztowy: Szklarska Poręba (Schreiberhau), piątek 17 sierpnia 1901 r. znaczek: Germania 5 f „Reichspost. Stempel odbiorczy: kasownik doręczeniowy „Bestell vom Postamte 36” z tego samego dnia (17.08.1901).

- Unikat graficzny: Wielka winieta na rewersie przedstawiająca postać Rübezahla z kosturem oraz staroniemieckim pozdrowieniem.

 


 

niedziela, 4 października 2026

Karkonoska zima w miedziorycie Friedricha Iwana: Max Leipelt nr 8488 (ok. 1925–1928)

Pełnokadrowy awers przedstawia nastrojowy, zimowy krajobraz z rejonu dzisiejszej czeskiej Małej Upy (In Kleineupa). Friedrich Iwan przeniósł na metalową płytę graficzną niesamowitą surowość sudeckiej zimy, a rzemieślnicy Leipelta idealnie odwzorowali charakterystyczną, ostrą kreskę miedziorytu oraz chłodną, pastelową paletę barw. Zgodnie z artystycznym paktem, front karty nie został skażony żadnym drukowanym napisem. Tył karty to podręcznikowy wzór dojrzałej stopki autorskiej Leipelta z lat 20. XX wieku. Wysoki numer matrycy 8488 stawia ten egzemplarz w bezpośrednim sąsiedztwie moich międzywojennych miedziorytów (takich jak Samotnia nr 8454). Liczby wydrukowane w miejscu na znaczek to techniczny numer seryjny partii produkcyjnej w cieplickiej drukarni Leipelta.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, nr kat. No. 8488.

- Autor pierwowzoru: Friedrich Iwan (1889–1967).

- Technika: Druk siatkowy oparty na oryginalnej, barwnej akwaforcie (Radierung).

- Stan: Bez obiegu pocztowego, w miejscu znaczka wybity numer partii papieru: 384593.



Jagniątków i Bismarckhöhe w luksusowej serii Oilette od Raphael Tuck & Max Leipelt (1908 r.)

Poziomy  nasycony barwami awers przedstawia słynny pensjonat i restaurację Bismarckhöhe w Jagniątkowie (Agnetendorf). Artysta FR. Schmidt uwiecznił parę eleganckich kuracjuszy zmierzających drogą ku temu Hotelowi, w tle eksponując majestatyczne pasmo górskie. Technologia „Oilette” sprawia, że pod lupą kolory nakładają się w sposób plastyczny, tworząc złudzenie miniaturowego płótna malarskiego. Rewers karty opatrzony dużym logotypem Tucka oraz dolną sygnaturą wydawnictwa z Cieplic. Przypieczętowaniem tej podróży jest oryginalny  stępel „Bismarckhöhe” z września 1908 roku. Wydanie to z elitarnej, zastrzeżonej linii „Oilette”, stworzonej przez globalnego potentata, nadwornego wydawcę brytyjskiej rodziny królewskiej – oficynę Raphael Tuck & Sons (w tym przypadku z ich berlińskiego oddziału). Wyłączną dystrybucję tej luksusowej serii na rynek sudecki powierzono nikomu innemu, jak Maxowi Leipeltowi z Cieplic.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca globalny: Raphael Tuck & Sons, London – Berlin (Kollektion Deutscher Städte, Serie II Riesengebirge No. 623). Dystrybucja regionalna:** Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn.

- Autor wzoru: FR. Schmidt.

- Technika: „Oilette” (luksusowa autotypia siatkowa imitująca fakturę obrazu olejnego).

- Obieg pocztowy: Urząd i hotel górski Jagniątków - Bismarckhöhe, 12 września 1908 roku. Znaczek: zielona Germania 5 f.




Śnieżne Kotły od Maxa Leipelta nr 5570 z majowym stemplem schroniskowym (1924 r.)

Pełnokadrowy awers (Riesengebirge, Die grosse Schneegrube mit der baude) ukazuje rzadki  widok na Wielki Kocioł Śnieżny sfotografowany z poziomu Śnieżnych Stawków. Perspektywa od dołu idealnie potęguje ogrom karkonoskich urwisk skalnych, w których szczelinach topnieją resztki zimowego śniegu. Na samej krawędzi grzbietu widoczna jest charakterystyczna sylwetka schroniska.
Choć pocztówka nie przeszła przez ręce urzędników pocztowych, została opatrzona pieczęcią pamiątkową schroniska z 29 maja 1924 roku. Dokładnie tę samą datę wpisał autor pozdrowień. Karta nie została ostatecznie wysłana a trafiła najprawdopodobniej do domu jako pamiątka z wyprawy.

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn, No. 5570.

- Technika: Wielobarwny światłodruk.

- Stan: Bez obiegu pocztowego, ale wypisane pozdrowienia i oficjalny stempel schroniska „Schneegrubenbaude” z datą 29 maja 1924 roku, zsynchronizowany z odręczną datą nadawcy.