Schronisko Schlingelbaude (1904 r.)

Karta pokazuje schronisko Schlingelbaude (późniejsze Schronisko im. B.Czecha) na wysokości 1067 m n.p.m. w kształcie z przełomu wieków. Wzmianka o Prinz Heinrichbaude wskazuje na bliskość obu obiektów, z których żaden nie przetrwał do czasów współczesnych. Egzemplarz ten reprezentuje wczesny katalog Maxa Leipelta (ceninego wydawcy z Cieplic) o nr. matrycy 1545. Oba stęple pocztowe informują nas, że dystans między Karpaczem (Krummhübel) a Królewcem (Königsberg) został pokonany w czasie zaledwie 24 godzin - Świadczy to o najwyższej wydajności przedwojennej poczty kolejowej (Bahnpost).

 

Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn (Cieplice Śląskie-Zdrój).

- Numer katalogowy: 1545.

- Technika: Chromolitografia.

- Obieg pocztowy: Pełny. Datownik nadawczy: Krummhübel (Karpacz) z dnia 9.8.1904 roku, godzina 4-5CN (Nachmittag). Datownik odbiorczy: Königsberg Pr. (Królewiec, Prusy Wschodnie) z dnia 10.8.1904 r.

 

 

Szczyt Śnieżki (1901 r.)

Karta przedstawia szczyt Śnieżki z kompleksem zabudowań schroniskowych. Malarski kadr jest przesunięty asymetrycznie w lewą stronę, pozostawiając wolną przestrzeń na korespondencję po prawej stronie. Egzemplarz reprezentuje luksusową linię „Elite Serie” z wczesnego okresu działalności oficyny Maxa Leipelta . Obecność dużego, ozdobnego monogramu z wizerunkiem Ducha Gór (Rübezahla) na rewersie to oficjalny znak graficzny tego wydawnictwa stosowany na przełomie wieków. Datowanie przesyłki i długi adres potwierdza klasyczny, pionierski układ karty – tekst wiadomości musiał być wpisywany na awersie (obok i pod rysunkiem), ponieważ cały tył był prawnie zarezerwowany dla poczty. Droga listu między Jelenią Górą a Monachium została pokonana w czasie 24 godzin co pokazywało sprawność ówczesnej poczty (Bahnpost).

Metryczka techniczna:

Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn (Cieplice Śląskie-Zdrój).

Numer katalogowy: Elite Serie No. 930.

Technika: Chromolitografia (litografia barwna).

Obieg pocztowy: Pełny, stempel nadawczy: Hirschberg (Jelenia Góra) 5.6.1901 roku. Stempel odbiorczy: München (Monachium) 6.6.1901 roku.

 

 

Dziś Śnieżne Kotły od F. Schmucka (ok. 1898–1902)]. To czysta, ponad 120-letnia karta z niepodzielonym rewersem, reprezentująca rzadkie i wysoko cenione dolnośląskie wydawnictwo. Kadr Schmucka pokazuje monumentalne Śnieżne Kotły wraz z budynkiem schroniska (Schneegrubenbaude) wyposażonym w nową wówczas wieżą widokową z 1897 roku. Prawdziwym smaczkiem edytorskim jest układ awersu. Zdjęcie zajmuje górną część kartonika, zostawiając na dole białą przestrzeń. W epoce „długiego adresu” to właśnie to asymetryczne pole służyło turystom do wpisywania pozdrowień. Z boku kadru widnieje elegancki, pionowy podpis wydawcy. 

 Metryczka kolekcjonerska:

- Wydawca: F. Schmuck, Liegnitz (Legnica) 

- Technika: Klasyczny, głęboki światłodruk czarno-biały.

- Układ: Poziomy, niesymetryczny kadr z dużym białym polem na dole, rewers czysty, niepodzielony z „długim adresem” (standard przed 1905 r.).

- Stan: Bez obiegu pocztowego.

 

 

 Wrocławski Dyptyk Brunona Scholza (Część I): Schronisko Prinz-Heinrich-Baude w 1903 roku.

Prezentuję pierwszą część jednego z najważniejszych odkryć w moich zbiorach – luksusową kartę artystyczną z okresu pionierskiego, reprezentującą najwcześniejszy, wrocławski okres działalności jednego z największych sudeckich wydawców.

 Awers: Zaginiona perła nad Wielkim Stawem. W eleganckim, satynowym okienku fotograficznym dumnie wznosi się Prinz-Heinrich-Baude (Schronisko im. Księcia Henryka). Bruno Scholz uchwycił ryglową bryłę budynku u szczytu jego przedwojennej świetności. Kadr obejmuje fragment tarasu widokowego zawieszonego bezpośrednio nad mrocznym Kotłem Wielkiego Stawu, a w oddali majaczy stromy stożek Śnieżki. Budynek ten spłonął doszczętnie w niewyjaśnionych okolicznościach w 1946 roku i nigdy nie został odbudowano. Karta niesie na dole napisy: Prinz Heinrich-Baude oraz Gruss aus Riesengebirge.

 Rewers: Świadek dawnej logistyki kolejowej. Tył karty to podręcznikowy „długi adres” sprzed wielkiej reformy pocztowej z 1905 roku, przeznaczony wyłącznie na dane odbiorcy. Okrągły stempel odbiorczy w Brzegu niesie unikalne oznaczenie „bz. Breslau 1e” (Bezirk Breslau – Okręg Wrocław) oraz precyzyjny znacznik czasu 7-8V. Dowodzi to, że karta opuściła Karkonosze nocnym pociągiem pocztowym, przemknęła przez moją rodzinną Oławę i już o poranku 31 lipca 1903 roku była segregowana w Brzegu do doręczenia.

 

 Metryczka kolekcjonerska:

*Wydawca: Verlag Bruno Scholz, Breslau (Wrocław) – rzadki pierwodruk z najwcześniejszego okresu działalności wydawnictwa.

*Technika: Satynowy światłodruk seryjny w układzie pionowym (karta z okienkiem i długim adresem).

*Obieg pocztowy: Nadanie w Karpaczu Górnym (Brückenberg), datownik odbiorczy Brieg (Brzeg), 31 lipca 1903 r., godzina 7-8V (rano).

*Opłata uiszczona zieloną Germanią 5 f z serii Reichspost.

 

 Wrocławski Dyptyk Brunona Scholza (Część II) : Schronisko Wiesenbaude (Luční Bouda) w 1904 roku.

 Olbrzym z Równi pod Śnieżką, którego pochłonął ogień. W satynowym, eleganckim okienku Bruno Scholz uwiecznił Wiesenbaude (dzisiejszą czeską Luční Boudę) położoną na wysokości aż 1410 m n.p.m. Widzimy tu schronisko w jego monumentalnej, klasycznej, w pełni drewnianej bryle z dachem dwuspadowym. Ten potężny, historyczny budynek spłonął doszczętnie w wielkim pożarze w październiku 1938 roku i nigdy nie został odbudowany w tej pierwotnej formie.

Metryczka kolekcjonerska:

*Wydawca: Verlag Bruno Scholz, Breslau (Wrocław) – unikatowy, najwcześniejszy okres działalności tego legendarnego wydawcy.

*Technika: Satynowy światłodruk seryjny w układzie pionowym (karta z okienkiem i długim adresem).

*Nadanie w Karkonoszach, datownik odbiorczy - Brieg (Brzeg), niedziela, 14 sierpnia 1904 r., godzina 6N (18:00). 

*Opłata uiszczona zieloną Germanią 5 f z serii Reichspost.

 

 

Do moich zbiorów dołączyła jedna z najstarszych oraz najbardziej interesujacych pocztówek w całym archiwum. To karta artystyczna (Künstlerkarte) z okresu pionierskiego pocztówki, reprezentująca najwyższą przedwojenną półkę wydawniczą. Zamiast tradycyjnej fotografii, na awersie podziwiamy reprodukcję dzieła olejnego Paula Linkego zatytułowaną „Am Kleine teiche” (Nad Małym Stawem). Malarz utrwalił Kocioł Małego Stawu z potężnymi, mrocznymi ścianami skalnymi, które odbijają się w tafli wody. Karta posiada tzw. „długi adres”, co datuje jej druk na lata 1898–1904. Zgodnie z ówczesnymi przepisami pocztowymi, cały tył karty był przeznaczony wyłącznie na adres odbiorcy (stąd długie, poziome linie), a turyści mogli pisać pozdrowienia tylko na marginesach awersu. Rewers zawiera napisy w wielu językach, co było standardem  przed I wojną światową.
 

Metryczka kolekcjonerska:
- Wydawca: Kunstverlag Max Leipelt, Warmbrunn (Cieplice Śląskie-Zdrój). 
- Numer katalogowy: No. 1606.
- Autor obrazu: Paul Rudolf Linke (1844–1917), wybitny wrocławski pejzażysta sudecki.
- Stan: Bez obiegu pocztowego.